20 jarig jubileum

Twintig jaar Stichting Promotie Oosterscheldekreeft, dat kunnen we niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Daarom vroegen wij oprichters Johan Brongers (links), Dominique Deguelle (rechts) en Robert Zonnevylle (midden) te vertellen over het ontstaan, de voortgang en de toekomst van de stichting en De Kring van de Oosterscheldekreeft.

Het begin

Het begon eigenlijk allemaal met Johan Brongers, die in de jaren negentig ‘onbeperkt kreeft eten voor 99,- gulden’ introduceerde bij Brasserie Maritime (destijds Auberge Maritime). Dit deed hij met Canadese kreeft en was een groot succes. Eind jaren negentig, toen de actie al tijdje liep, probeerde hij het eens met de toen nog vrij onbekende Oosterscheldekreeft, als geintje. Tot grote verbazing van toenmalig wijnleverancier en tennismaatje Dominique Deguelle. “Zonde om met zo’n mooi kreeftje te stunten.” Daar had hij natuurlijk wel een punt. En zo ontstond het idee om meer publiciteit te genereren voor deze prachtige Zeeuwse kreeft. 

Op een zonnige dag in 2000 schreven Brongers en Deguelle de plannen uit. Op de achterkant van een sigarendoosje kregen hun gedachten vorm. Allereerst moest er contact worden gelegd met andere restaurants, want met alleen Brasserie Maritime gingen ze er qua impact niet komen, dus betrokken ze collega’s de Vluchthaven, de Brouwerie, Hostellerie Schuddebeurs en de Arc. Dit platform vormde een mooie basis om mee te beginnen en daarmee een goed moment om de stichting officieel te maken: Stichting Promotie Oosterscheldekreeft. Naast Johan en Dominique kwam ook Robert Zonnevylle in beeld. Als culinair liefhebber, recreatief kreeftenvisser en notaris paste hij perfect in het bestuur. En al vrij snel sloot, via een connectie binnen de VVV, Balth Roessingh aan. Met zijn marketing achtergrond heeft ook hij een hele grote rol gespeeld bij het promoten van de kreeft. 

De eerste officiele opening

De eerste opening van het kreeftenseizoen in 2000 was ook al op de laatste donderdag van maart. Met één boot, de Brakzand, ging 54 man het water op om onder begeleiding van visser Jan Westenbrugge, de eerste Oosterscheldekreeften te vangen. Na afloop werden de kreeften bij Maritime geserveerd en gegeten. En al werd er door sommige omstanders een beetje vreemd tegen deze ‘ceremonie’ aangekeken, er was toen al veel belangstelling van de pers. NOS, NRC, het Parool, de Volkskrant en Vrij Nederland waren allen aanwezig en die avond was de opening van het Oosterscheldekreeftseizoen op het 20.00 uur journaal. “Dat was wel even een momentje. Het was al zo’n gezellige dag en dit maakte het nog eens extra bijzonder”, aldus Robert.

Groei door de jaren heen

Een paar jaar na het oprichten van de stichting ontstond ook de vereniging ‘De Kring van de Zeeuwse kreeft’, wat later ‘De Kring van de Oosterscheldekreeft’ werd. In het begin bestond deze vereniging enkel uit restaurants van Schouwen-Duiveland, later verspreidde dit zich over heel Zeeland. Om lid te kunnen worden van de Kring is een bepaald culinair niveau vereist en de beschikking over een homarium om de kreeften op de juiste manier te houden. Elk jaar worden bestaande en nieuwe restaurants gevraagd om zich aan te sluiten. 

Vanuit de Kring wordt tegenwoordig ook een wijncommissie samengesteld. Vanaf het eerste moment is de speciaal gekozen wijn, om de Oosterscheldekreeftmenu’s te begeleiden, namelijk al een belangrijk aspect. Destijds koos Dominique Deguelle deze, nu is dit een gezamenlijke selectie geworden vanuit de Kring, mét serieuze proeverij. Johan: “Bij de kreeftenwijn zochten we ook een aantal jaar een speciaal etiket, een kunstzinnige uitspatting als leuk extraatje. Dit jaar is deze er echter niet.”

Sinds vier jaar is er ook sprake van een kreeftenkoningin, een eervolle ambassadeursrol om de openingsceremonie nog wat meer kleur te geven. De stichting vindt het leuk om iedere zoveel jaar, net als bij het wijnetiket, wat kleine veranderingen aan te brengen. Dat houdt het interessant. Ook het met aandacht zoeken naar een geschikte eregast hoort hierbij. 

Dan hebben we nog de veiling voor het goede doel. Deze staat eigenlijk los van de stichting en wordt geheel georganiseerd vanuit de Vismijn in Colijnsplaat. Zij kiezen ook jaarlijks een goed doel uit, waar de opbrengst van de eerst gevangen kreeft naartoe gaat. Wel zijn we een mooie samenwerking aangegaan en combineren we vaak de vip gast. 

Wat hebben we bereikt

Het doel van de stichting was publiciteit zoeken voor de Oosterscheldekreeft en dit is meer dan gelukt. Het verbaast de heren nog elk jaar dat iets wat uit pure passie en plezier is ontstaan, zo groot is geworden. Culinair Zeeland met in het speciaal Zierikzee, is op de kaart gezet. Zowel nationaal als internationaal. Dit evenement heeft de Europese banden en met name die van Vlaanderen zeker versterkt. Volgens Deguelle heeft alles rondom de Oosterscheldekreeft zowel psychisch, somatisch als sociaal-cultureel, heel wat teweeg gebracht. 

Toekomstmuziek

Na twintig jaar is extra publiciteit voor de Oosterscheldekreeft eigenlijk nauwelijks nog nodig, maar de openingsceremonie is wel iets om erin te houden. Een mooie Zeeuwse traditie om eerder opgedane contacten te onderhouden en waar mogelijk uit te breiden met nieuwe. Echter moet er wel in de gaten gehouden worden hoe het met de beschikbaarheid van de Oosterscheldekreeft blijft gaan. Vanuit de visserij komt namelijk terug dat de aantallen iets kleiner lijken. Terwijl de prijzen er niet om liegen. Een aantal leden hebben de Kring daarom ook verlaten. Er valt niet precies te voorspellen hoe het in de toekomst met het kreeftenbestand zal gaan. Wel zal de stichting er alles aan doen om, waar mogelijk, bij te dragen aan het behouden van de Kring en het openingsevenement. “De stichting zelf zal in ieder geval altijd blijven bestaan. Het is een waanzinnig initiatief geweest en de kreeft is niet zomaar een product, het is de smaak van Zeeland”, sluit Deguelle met trots af.

Een mogelijk plan voor de toekomst is een officiële, feestelijke sluiting van het seizoen. Al is dit tot op heden lastig te realiseren geweest. Het seizoen eindigt namelijk wel op 15 juli, maar na deze datum wordt er op verschillende plekken, zolang de voorraad strekt, nog Oosterscheldekreeft geserveerd. Eén sluitingsdatum is daarom moeilijk te kiezen. Maar wie weet...

Een ander plan is het opnieuw organiseren van een symposium over de Oosterscheldekreeft. Zo’n symposium heeft al twee keer eerder plaatsgevonden in het stadhuis van Zierikzee. Een keer in 2005 en in 2010. Hier kwam iedereen die met de Oosterscheldekreeft te maken had bijeen en werd er o.a. door bioloog Gerard Heerebout en kreeftenvisser Jan van Westenbrugge verteld over de kreeft. Wellicht is het na nog eens tien jaar opnieuw tijd voor zo’n congres, om met betrokkenen en experts te kijken waar we nu staan. 

 

Welke momenten van de afgelopen 20 jaar zijn jullie het meeste bijgebleven? 

“De vele persmomenten, dit waren stuk voor stuk bijzondere avonturen. Hier deden we leuke en waardevolle contacten op. Achteraf sloten we dan altijd gezellig en gezamenlijk af. Door de kreeft kwamen we ook in mooie andere Zeeland promoties terecht, van oesters bijvoorbeeld. Ik weet nog goed dat we een keer in Brussel oesters stonden open te steken voor de Koning.” Robert Zonnevylle

“De inzet van alle vrijwilligers. Het meewerken is natuurlijk wel vrijwillig maar niet vrijblijvend.” Dominique Deguelle

“Er zijn heel veel mooie en langdurige relaties ontstaan tijdens de opening van de Oosterscheldekreeft, zowel zakelijk als vriendschappelijk. Mooi om daar aan bij te kunnen dragen en deel van uit te maken. Zo’n dag verbindt.” Johan Brongers

“De kookwedstrijd in samenwerking met Moët & Chandon Champagne. Twaalf deelnemers maakten een amuse klaar met Oosterscheldekreeft en Champagne. Dit hebben we ongeveer tien jaar gedaan.” Robert Zonnevylle

“Ook leuk, ik had een jongen in de keuken werken die contacten had bij de ambassades van Kosovo en Albanië. Hij wist dat we ambassadeurs zochten en kwam uiteindelijk met twee personen naar de opening. Die jongen kwam aan een vip tafel terecht naast Karla Peijs. Beide wisten van elkaar niet wie ze waren, en zoiets durf je in gezelschap natuurlijk ook niet echt te vragen, dat was erg mooi om te aanschouwen.” Johan Brongers 

“De minister president van België was een keer te gast en zijn beveiligers raakte hem kwijt.” Dominique Deguelle

 

Wilt u meer weten over de Oosterscheldekreeft?

De heren tippen ‘De Oosterscheldekreeft’ een boek van Ronald Timmermans. Een authentiek foto- en receptenboek dat eigenlijk iedere Zeeuw in huis behoort te hebben.