Goed nieuws uit de Oosterschelde. Na een paar dramatische jaren krioelt het weer van de kreeftjes. „Ze zijn nog wel heel jong, zéker niet groot genoeg om op de markt te brengen”, tempert Ida Sinke meteen de verwachtingen. „Het duurt zeker tien jaar voordat er een gezond bestand is waarop gevist kan worden.”
Door Joeri Wisse, PZC 13-2-2026
Foto’s: © Piet Bout / Johan van der Heijden
Sinke is voorzitter van vissersvereniging OWV. De aangesloten kreeftenvissers hebben zeer slechte jaren achter de rug. Al in 2023 merkten vissers dat kreeften verzwakt waren en zelfs doodgingen. In 2024 kon nog maar 10 procent worden opgevist van wat voorheen werd gevangen. Vorig jaar was de situatie nog erger en werd er bijna geen kreeft meer gevangen.
De oorzaak van de massale kreeftensterfte is nog steeds een groot raadsel. Ook buiten het Oosterscheldekreeftenseizoen, dat loopt van eind maart tot half juli, wordt het kreeftenbestand daarom intensief gemonitord. Sinke: „Daardoor weten we nu dat er heel veel jonge kreeftjes zijn. Het positieve is ook dat ze heel levendig zijn.” Vorig jaar waren alle kreeften nog heel sloom, wat er op duidde dat het niet goed met ze ging.
Het duurt zo’n vijf jaar voordat de eerste kreeften groot genoeg zijn voor consumptie. Sinke schat in dat pas over tien jaar het bestand weer helemaal op peil is. De vraag is of kreeftenvissers dat volhouden. „Leden die het jaar rond op zeebaars en harder vissen, missen een groot deel van hun inkomen. Als je er geen baan naast hebt, wordt het wel heel moeilijk.”
Jonge kreeftjes kweken
De OWV wil de kreeftenstand een handje helpen door jonge kreeften op te kweken in een zogeheten hatchery. „Als ze ongeveer een centimeter groot zijn, kunnen ze worden uitgezet in de Oosterschelde. Dan zijn ze groot genoeg om naar de bodem te zakken, zodat ze weg kunnen kruipen voor predatoren.”
In Engeland hebben ze volgens Sinke goede ervaringen opgedaan met deze techniek. Het opzetten van een hatchery kost een half miljoen à een miljoen euro. „We hebben daarvoor Europese subsidie aangevraagd, maar die is helaas afgewezen. We zijn naarstig op zoek naar andere bronnen, want dit is belangrijk om de sector overeind te houden.”
Minisymposium én kreeftendiner
Het bestuur heeft besloten om de traditie in aangepaste vorm in ere te herstellen. Eric van Bochove van restaurant ’t Vlasbloemeken in Koewacht: „Samen met de provincie Zeeland en Wageningen Marine Research in Yerseke houden we 26 maart een minisymposium over de Oosterscheldekreeft. Aansluitend is er een kreeftendiner in de Abdij in Middelburg.”
De geserveerde kreeft komt uit de Grevelingen. „Daar gaat het gelukkig wel goed met de kreeft”, zegt Van Bochove. „Het wordt steeds meer een Zeeuwse kreeft, want ook in het Veerse Meer duiken ze vaker op.” Door de kreeft te blijven promoten, hoopt hij dat ook de Oosterscheldevissers nog een goede boterham verdienen wanneer de stand daar weer goed is.
Ook feest in Zierikzee
Sinds 2023 houdt Stichting Oosterscheldekreeft Zierikzee een eigen evenement rond de start van het kreeftenseizoen. De eerste kreeft wordt 26 maart om 13.00 uur onder toeziend oog van de Kreeftenkoningin aan land gebracht. Vanaf 14.30 uur is er feest op de Vismarkt. Aan het eind van de dag wordt de eerste kreeft geveild. De opbrengst gaat naar Stichting Zeeuwse WensAmbulane.