Overslaan en naar de inhoud gaan

Goed nieuws: er kruipen weer heel veel jonge kreeftjes rond

Geschreven op .

Goed nieuws uit de Oosterschelde. Na een paar dramatische jaren krioelt het weer van de kreeftjes. „Ze zijn nog wel heel jong, zéker niet groot genoeg om op de markt te brengen”, tempert Ida Sinke meteen de verwachtingen. „Het duurt zeker tien jaar voordat er een gezond bestand is waarop gevist kan worden.”

Door Joeri Wisse, PZC 13-2-2026
Foto’s: © Piet Bout / Johan van der Heijden

Sinke is voorzitter van vissersvereniging OWV. De aangesloten kreeftenvissers hebben zeer slechte jaren achter de rug. Al in 2023 merkten vissers dat kreeften verzwakt waren en zelfs doodgingen. In 2024 kon nog maar 10 procent worden opgevist van wat voorheen werd gevangen. Vorig jaar was de situatie nog erger en werd er bijna geen kreeft meer gevangen.

De oorzaak van de massale kreeftensterfte is nog steeds een groot raadsel. Ook buiten het Oosterscheldekreeftenseizoen, dat loopt van eind maart tot half juli, wordt het kreeftenbestand daarom intensief gemonitord. Sinke: „Daardoor weten we nu dat er heel veel jonge kreeftjes zijn. Het positieve is ook dat ze heel levendig zijn.” Vorig jaar waren alle kreeften nog heel sloom, wat er op duidde dat het niet goed met ze ging.

Het duurt zo’n vijf jaar voordat de eerste kreeften groot genoeg zijn voor consumptie. Sinke schat in dat pas over tien jaar het bestand weer helemaal op peil is. De vraag is of kreeftenvissers dat volhouden. „Leden die het jaar rond op zeebaars en harder vissen, missen een groot deel van hun inkomen. Als je er geen baan naast hebt, wordt het wel heel moeilijk.”

Jonge kreeftjes kweken

De OWV wil de kreeftenstand een handje helpen door jonge kreeften op te kweken in een zogeheten hatchery. „Als ze ongeveer een centimeter groot zijn, kunnen ze worden uitgezet in de Oosterschelde. Dan zijn ze groot genoeg om naar de bodem te zakken, zodat ze weg kunnen kruipen voor predatoren.”

In Engeland hebben ze volgens Sinke goede ervaringen opgedaan met deze techniek. Het opzetten van een hatchery kost een half miljoen à een miljoen euro. „We hebben daarvoor Europese subsidie aangevraagd, maar die is helaas afgewezen. We zijn naarstig op zoek naar andere bronnen, want dit is belangrijk om de sector overeind te houden.”

Minisymposium én kreeftendiner

Het bestuur heeft besloten om de traditie in aangepaste vorm in ere te herstellen. Eric van Bochove van restaurant ’t Vlasbloemeken in Koewacht: „Samen met de provincie Zeeland en Wageningen Marine Research in Yerseke houden we 26 maart een minisymposium over de Oosterscheldekreeft. Aansluitend is er een kreeftendiner in de Abdij in Middelburg.”

De geserveerde kreeft komt uit de Grevelingen. „Daar gaat het gelukkig wel goed met de kreeft”, zegt Van Bochove. „Het wordt steeds meer een Zeeuwse kreeft, want ook in het Veerse Meer duiken ze vaker op.” Door de kreeft te blijven promoten, hoopt hij dat ook de Oosterscheldevissers nog een goede boterham verdienen wanneer de stand daar weer goed is.

Babykreeftje
Een jonge kreeft uit een Britse hatchery. © PA Images via Getty Images

Ook feest in Zierikzee

Sinds 2023 houdt Stichting Oosterscheldekreeft Zierikzee een eigen evenement rond de start van het kreeftenseizoen. De eerste kreeft wordt 26 maart om 13.00 uur onder toeziend oog van de Kreeftenkoningin aan land gebracht. Vanaf 14.30 uur is er feest op de Vismarkt. Aan het eind van de dag wordt de eerste kreeft geveild. De opbrengst gaat naar Stichting Zeeuwse WensAmbulane.

Jo-Annes de Bat presenteert nieuwe plannen visserij

Toekomstplan voor Zeeuwse visserij gepresenteerd

Geschreven op .

Yerseke – De Provincie Zeeland heeft de vernieuwde Zeeuwse Visserijagenda 2026–2031 gepresenteerd. Gedeputeerde Jo-Annes de Bat overhandigde het document vorige week in Yerseke tijdens een bezoek van directeur-generaal Roscam Abbing van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur aan het schelpdiercluster.

Door Sarah Klopmeijer

De agenda is geen nieuwe toekomstvisie, maar een uitvoerend actieprogramma met concrete stappen voor de komende jaren. “Met dit actieprogramma laten we zien dat we de Zeeuwse visserij niet alleen waarderen, maar ook écht vooruit willen helpen,” aldus De Bat.

De vorige visserijagenda liep af, wat voor de provincie aanleiding was om samen met de sector opnieuw de koers te bepalen. In de afgelopen jaren is er veel veranderd binnen de visserij. “Er zijn mooie ontwikkelingen geweest, maar ook moeilijke tijden,” zegt De Bat. “Dan is het goed om opnieuw met alle partijen te kijken wat nodig is voor de komende jaren, waar onze rol ligt als provincie en waar die van het Rijk of andere organisaties.”

Gericht op uitvoering

Waar de afgelopen jaren meerdere toekomstvisies verschenen vanuit onder meer het Rijk en de sector zelf, koos Zeeland nu bewust voor een actiegerichte aanpak. Het document beschrijft wat er in de periode 2026-2031 moet gebeuren en wat de provincie in de eerste twee jaar al concreet gaat oppakken.

Volgens De Bat is er niet zozeer sprake van een nieuwe koers, maar van een bevestiging van de bestaande inzet. “Wat ik belangrijk vond, is dat het document vooral bestaat uit dingen die we gaan doen. Geen vergezichten alleen, maar acties die concreet zijn: wie is verantwoordelijk, wat gebeurt er en wanneer.” Die acties verschillen per deelsector binnen de visserij, omdat iedere tak met eigen vraagstukken te maken heeft.

De provincie blijft zich inzetten voor een sterke en duurzame visserij in Zeeland. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar regelgeving, financiële ondersteuning en het behoud van ruimte voor het huidige gebruik van de deltawateren. Bij de vernieuwing van de Natura 2000-beheerplannen wordt expliciet rekening gehouden met de belangen van de sector.

Belang voor Reimerswaal

Voor de gemeente Reimerswaal, en in het bijzonder voor Yerseke, heeft de visserijagenda een grote betekenis.
Yerseke geldt landelijk als hét beeldmerk van de schelpdiervisserij, al wonen vissers verspreid over de hele gemeente.
De Bat: “De sector heeft het op sommige punten moeilijk. Oesters staan onder druk, er is voortdurend een zoektocht naar ruimte voor oesterkweek en de mosselsector kent economisch zware jaren. Tegelijk is er ook een positieve kant: schaal- en schelpdieren zijn onlosmakelijk verbonden met toerisme en het imago van Zeeland.”

De provincie wil die kansen verder benutten.
Ondernemers worden uitgedaagd om toeristen meer te betrekken bij de sector en zo ook de afzet te vergroten. “Uiteindelijk is dat wat je wilt: dat de afzet in Nederland groeit, zodat er ook economisch ruimte blijft voor de sector,” aldus De Bat.

Acties vanaf 2026

In de uitvoeringsagenda voor 2026 en 2027 staat beschreven welke acties als eerste worden opgepakt. Zo wordt ingezet op het verder bevorderen van de afzet, het oppakken van het Visserij-ontwikkelplan en het blijven zoeken naar ruimte voor de oesterkweek. Ook blijft er aandacht voor onderzoek naar virussen zoals het norovirus in schelpdieren, dat onverwacht grote effecten kan hebben op de sector.

Daarnaast wil de provincie samen met de sector beter laten zien welke rol schelpdieren kunnen spelen in de eiwittransitie. Mosselen en oesters worden daarbij gezien als duurzame eiwitbronnen met een lage ecologische impact. Ook komt er meer aandacht voor toezicht en handhaving tegen schelpdierstroperij.

Een ander belangrijk thema blijft het gebruik van staalslakken in de deltawateren. De provincie zet zich ervoor in om dit te stoppen en voert hierover overleg met het Rijk.

Voor verduurzaming is eerder al 2,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het schoner maken van de motoren van schelpdierkotters. Ook blijft er geld beschikbaar voor innovatie en nieuwe ideeën vanuit de Zeeuwse visserijsector.

Vertrouwen in de sector

De Bat benadrukt dat inwoners van Reimerswaal en Yerseke vertrouwen mogen hebben in de inzet van de provincie. “Het is vooral de bevestiging dat wij als Zeeland echt achter de hele visserijsector staan. We zien de grote potentie van schaal- en schelpdieren en vis in een duurzame voedselketen. Tegelijk zien we dat dingen niet vanzelf gaan en dat er hard aan gewerkt moet worden.”

Wanneer is de agenda geslaagd? “Als wij het voor elkaar krijgen om ieder jaar opnieuw de acties die we hebben afgesproken ook daadwerkelijk uit te voeren, dan ben ik eigenlijk al tevreden,” zegt De Bat. Evaluatie en overleg blijven daarbij een vast onderdeel.

Er is weer hoop: kreeften in goede conditie bij Kattendijke

Geschreven op .

Er zijn kreeften in goede conditie gezien bij Kattendijke Trap. Eerder werd over meerdere gezonde kreeften gelogd bij Anna Jacobapolder. Help mee de kreeftenpopulatie in de Oosterschelde te monitoren.

Log over kreeften

Na de dramatische berichten over de Oosterscheldekreeft van de afgelopen jaren zien we dit seizoen een paar bemoedigende logberichten over de soort. Dit zegt natuurlijk nog niets. Meer logberichten over kreeften zouden nuttige data opleveren waarmee we een eventuele opleving kunnen monitoren. De visserij op de Oosterscheldekreeft ligt stil. Het onderzoek naar mogelijke oorzaken loopt. Wat onderwater gebeurt zien vooral sportduikers. Ook jouw logbericht levert nuttige informatie op! Log ook over kreeften in de Oosterschelde op Duikersgids.

Gezonde exemplaren

Waar zijn tot nu toe gezonde kreeften gezien in de Oosterschelde? Geert zag eind september meerdere kreeften in goede conditiet in Kattendijke Trap. Eerder, op 20 augustus, werd eveneens in Anna Jacobapolder over kreeften gelogd. Leon Joosse logde eindelijk weer ‘veel kreeften’ gezien te hebben in deze duikspot. Verder is het woord ‘kreeft’ dit seizoen, voor wat betreft de Oosterschelde, alleen nog gelogd bij de Zeelandbrug, De Val en de Bergse Diepsluis. Het gaat dus nog bepaald niet goed met de Oosterscheldekreeft. Bij stekken in de Grevelingen wordt veelvuldig over kreeften gelogd.

Bron: Duikersgids.nl

De kreeftenkoningin met de eerste zeeuwse kreeft

Opening Zeeuws kreeftenseizoen met een klein zwart randje

Geschreven op .

Al 24 jaar werd de officiële opening van het kreeftenseizoen georganiseerd op de Oosterschelde. Dit jaar is echter voor de Grevelingen gekozen, omdat het niet goed gaat met de kreeftenstand in de Oosterschelde, terwijl ze in de Grevelingen juist goed gedijen. Visser Jaap licht toe: “Ik weet niet precies waarom, maar in de afgelopen vijf jaar heb ik nog nooit zoveel kreeften in mijn fuiken gezien.” Hij kan het weten, want hij beschikte over een speciale ontheffing om eerder kreeftenfuiken te mogen lichten ter voorbereiding op de kreeftenopening van vandaag.

De Grevelingenkreeften stammen oorspronkelijk af van de Oosterscheldekreeft. Jaren geleden werden ongeveer zeshonderd kilo kreeften uit de Oosterschelde in de Grevelingen uitgezet, en die hebben zich sindsdien goed ontwikkeld. Misschien zal het omgekeerde in de toekomst gebeuren en zullen kreeften uit de Grevelingen ooit weer in de Oosterschelde worden teruggezet.

Eerste kreeft gedoopt tot ‘Olivier’
De eerste gevangen kreeft werd door de vissers overhandigd aan de kersverse Kreeftenkoningin, Miriam van ’t Veer, en voormalig kreeftenvisser Sam Uil. Samen met de media bevonden zij zich aan boord van de Eendracht, het schip van schipper Jan Molenaar uit Bruinisse. De kreeft, een mannetje, werd symbolisch vernoemd naar de voorzitter van de Stichting Oosterscheldekreeft Zierikzee, “Olivier”.

Vervolgens werd kreeft Olivier per oldtimer vervoerd van Bruinisse naar De Val bij Zierikzee. Daar gingen de pers en de Kreeftenkoningin aan boord van partyschip De Frisia, waar ruim 100 ouderen en hulpbehoevenden uit verzorgingstehuizen In ’t Opper (Bruinisse), De Wieken en Borrendamme (Zierikzee) aanwezig waren. Ook burgemeester Jack van der Hoek was erbij en hielp eerder op de dag bij het inschepen van de ouderen.

Dankzij de Stichting Oosterscheldekreeft Zierikzee konden de ouderen gratis meevaren. De serviceclub Ladies Circle Schouwen-Duiveland verzorgde hen tijdens de tocht. Aan boord werd een lunch met diverse broodjes geserveerd en de muzikale omlijsting werd verzorgd door muziekensemble Tyrconnell onder leiding van Jan Schot. Het uitstapje werd mede mogelijk gemaakt door de gemeente Schouwen-Duiveland, de voormalige Stichting Renesse, Stichting Verhage-Wesdorp.

Aankomst van de kreeft in Zierikzee
Uiteindelijk overhandigde de Kreeftenkoningin Olivier aan schipper Cor Fondse van de 120 jaar oude, kleurrijke vissersboot Lucky Lobster. Om 13.00 uur werd vanaf de Lucky Lobster de eerste gevangen Zeeuwse kreeft voor de 25e keer in Zierikzee aan wal gebracht. Veel bezoekers waren aanwezig om dit moment mee te maken. Burgemeester Van der Hoek opende het kreeftenseizoen 2025 officieel en benadrukte dat Zierikzee de bakermat is van de Zeeuwse kreeft.
Onder muzikale begeleiding van Tyrconnell trok de traditionele kreeftenoptocht vanuit ’t Luitje door Zierikzee naar de Vismarkt.

Kreeftenveiling
Dit jaar werd de veiling geleid door John Hage, bekend als opperspreekstalmeester bij het ringsteken in Ouwerkerk. De opbrengst van de veiling, € 4.207,-, werd in ontvangst genomen door Frank Mous, secretaris van de Vereniging Oosterschelde, Westerschelde, Voordelta Vaste Vistuigvissers (OWV). De laatste bieder was de firma Molijn Training.

De Stichting Oosterscheldekreeft Zierikzee wil met de opbrengst de kreeftenvissers van de Oosterschelde ondersteunen en bijdragen aan het vierjarige onderzoek door Wageningen University & Research. De veiling werd mede mogelijk gemaakt door diverse horecabedrijven uit Schouwen-Duiveland, muziekband De Zeevruchtjes, vrijwilligers en sponsoren. Leden van kookclub “Klein krootje, lekker eten” uit Zierikzee bereidden speciale Zeeuwse kreeft-amuses.

Zeeuwse kreeft: een uniek streekproduct
Zeeland is de enige provincie in Nederland waar Zeeuwse kreeften met een unieke DNA-structuur worden gevangen. Na 25 jaar werd traditiegetrouw de eerste Zeeuwse kreeft weer in Zierikzee aan wal gebracht. Zierikzee is de bakermat van de Oosterscheldekreeft. De meeste Zeeuwse kreeftenvissers komen van Schouwen-Duiveland, een voormalig eiland dat ingeklemd ligt tussen de Oosterschelde en het Grevelingenmeer – de gebieden waar de meeste Oosterscheldekreeften vandaan komen. De verwachte kiloprijs van de Zeeuwse kreeft zal tussen de 60 en 70 euro zijn. Mede het gevolg dat de aanvoer vanuit de Oosterschelde minder zal zijn.

(Foto’s Roos Geelhoed)

Bron: Fish-co